Değişmek
“Ne mutlu doğruluğa acıkıp susayanlara! Çünkü onlar doyurulacaklar.”
Matta 5:6
Tanrı bizi seviyor. Geçmişte yaptığımız her şeyi affetti.
Ama bizi o kadar çok seviyor ki, olduğumuz gibi kalmamızı istemiyor.
Daha özgür, daha dolu, daha anlamlı bir yaşam sürmemizi istiyor.
Bu adımda Tanrı’nın bizi nasıl adım adım değiştirdiğini göreceğiz.
Öncelikle şunu anlayacağız: kusurlarımız nereden geliyor ve neden değişmek bu kadar zor?
Kusurlarımız nereden geliyor?
1. Doğuştan gelen özelliklerimiz
Ailelerimizden bazı pozitif özellikleri aldık. Ve bazı zayıf yönleri de aldık.
Kolayca öfkelenen bir yapımız olabilir ya da bazı kötü alışkanlıklara daha yatkın olabiliriz.
Bazı zayıf yönlerimiz doğuştan geliyor olabilir.
Bu yanlış davranmak için bir bahane değildir; ama kendimizi daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.
Ne olursa olsun, kendi davranışlarımızdan her zaman sorumluyuz.
2. Büyüdüğümüz ortam
Büyüdüğümüz ortam karakterimizi derinden şekillendirdi.
Küçük yaşta çevremizdeki insanları örnek aldık — ailemizi, arkadaşlarımızı izledik ve onlar gibi davranmaya başladık.
Eğer babam sürekli küfür ederse, ben de onun gibi konuşmayı öğrenebilirim.
Eğer annem başkaları hakkında dedikodu yaparsa, ben de aynı şekilde davranabilirim.
Eğer arkadaş çevrem sigara içerse, ben de onlara uymaya başlayabilirim.
Büyüdüğümüz ortam, karakterimiz üzerinde büyük bir etki bıraktı.
Ayrıca çocukken bazı ihtiyaçlarımız karşılanmadı. Bu ihtiyaçları kendi yollarımızla karşılamaya çalışırken, olumsuz alışkanlıklar ve karakter zayıflıkları geliştirdik.
Hepimizin sevgiye ve kabul görmeye ihtiyacı vardır.
Eğer çocukken yeterince sevgi ya da ilgi görmediysek, bu boşluğu başkalarının beğenisini kazanmaya çalışarak, insanları memnun etmeye çalışarak ya da dış görünüşümüze fazlasıyla önem vererek doldurmaya çalışabiliriz.
Hepimizin güvenlik ihtiyacı da vardır.
Eğer güvensiz bir ortamda büyüdüysek, kendimizi güvende hissetmek için her şeyi kontrol altında tutmaya, insanlara kolay kolay güvenmemeye ya da maddi şeylere aşırı bağlanmaya başlayabiliriz.
Böylece zamanla yanlış tutumlar, hatalı davranışlar ve zararlı alışkanlıklar geliştirdik.
3. Seçimlerimiz
Kusurlarımızın bir kısmı çevremizden gelir, ama bazıları bizim kendi seçimlerimizin sonucudur.
Aynı hatalı davranışı tekrar tekrar yaptığımızda, bu davranış alışkanlığa dönüşür.
Alışkanlık haline geldiğinde, sanki o davranışın içinde sıkışıp kalmışız gibi hissederiz.
Ama iyi haber şu: Tanrı’nın yardımıyla seçimlerimizi değiştirebiliriz.
O bize yeni bir başlangıç verir ve adım adım değişmemiz için güç sağlar.
Olumsuz davranışları değiştirmek neden bu kadar zor?
1. Çünkü bazılarını çok uzun zamandır yapıyoruz
Bazı alışkanlıklarımız ve davranışlarımız uzun zamandır hayatımızın bir parçası. Hatta bazıları çocukluğumuzdan beri bizimle.
Belki rahat, eski bir çift ayakkabınız vardır. Yıpranmış olsalar da, onlarla kendinizi iyi hissedersiniz çünkü onlara alışmışsınızdır. Bu yüzden yenisini giymek size rahatsız gelir.
Kötü alışkanlıklarımız da bunun gibidir. Uzun zamandır bizimle oldukları için bırakmak zor gelir.
2. Kusurlarımızı kimliğimizle karıştırıyoruz
Çoğu zaman karakterimizdeki zaafları kimliğimizle karıştırıyoruz. “Ben böyleyim” diyoruz, sanki o kusurlar bizim bir parçamızmış gibi.
Mesela şöyle düşünürüz:
“Ben zaten sinirliyim.”
“Ben tembel biriyim.”
“Ben içine kapanığım.”
“Benim yapım bu, hep kaygılıyım.”
“Beni tanısan, sabırsız biri olduğumu bilirsin.”
Bu şekilde konuştuğumuzda, aslında o kusurları kabullenmiş oluyoruz. Oysa bu zaaflar kimliğimiz değildir.
Biz artık hatalarımızla, alışkanlıklarımızla ya da başarısızlıklarımızla tanımlanmıyoruz.
Tanrı bizi sevdiği, kabul ettiği ve Mesih aracılığıyla bağışladığı kişiler olarak görüyor.
Gerçek kimliğimiz, Tanrı’nın gözündeki değerimizdir. Ve bu kimlik, değişmez bir sevgiden kaynaklanır.
3. Çünkü olumsuz davranış bazı faydalar sağlar
Bazı davranışları bırakmak zor olabilir, çünkü sanki bize işe yarıyormuş gibi görünürler.
Aslında uzun vadede zarar verirler ama kısa vadede bir rahatlama sağlarlar.
Mesela bir anne, çocuklarının sözünü dinlemesi için çabalar. Onlar dinlemediğinde öfkelenir, bağırır, tehdit eder. Sonunda çocuklar sözünü dinler — ve anne “demek ki işe yarıyor” diye düşünür.
Ama aslında bu sadece geçici bir çözümdür. Öfke, korku ve baskı ilişkileri zedeler.
Tanrı ise bizi sevgiyle ve sabırla değişmeye çağırır.
4. Çünkü Şeytan değişmemizi istemez
Şeytan, değişmememiz için elinden geleni yapar.
Zihnimizi olumsuz düşüncelerle doldurur, kulağımıza fısıldar:
“Sen değişemezsin.”
“Boşuna uğraşıyorsun.”
“Hep böyleydin, hep böyle kalacaksın.”
Kutsal Kitap, Şeytan’ın bir yalancı olduğunu söyler:
“İçinde gerçek yoktur. Yalan söylediğinde, kendi özünden konuşur. Çünkü o yalancıdır ve yalanın babasıdır.”
Yuhanna 8:44
Şeytan’ın yalanlarına karşı koymanın yolu Tanrı’nın gerçeğidir.
İsa şöyle dedi:
“Gerçeği bileceksiniz ve gerçek sizi özgür kılacak.”
Yuhanna 8:32
Tanrı’nın gerçeğini tanıdıkça gerçek özgürlüğü yaşamaya başlarsınız.
Bu yüzden Şeytan’ın yalanlarını dinlemeyin — Tanrı’nın gerçeğine kulak verin.
Tanrı bizi nasıl değiştirir?
Bir gölde, otomatik pilotla ilerleyen bir tekne kullandığınızı hayal edin. Siz başka bir yöne gitmek istiyorsunuz.
Bu durumda dümeni zorlayarak tekneyi aksi yöne çevirmeye çalışırsınız. Bu yöntem bir süre işe yarayabilir ama yorulduğunuz anda tekne yine eski yönüne döner.
Oysa daha iyi bir yol vardır: Otomatik pilotun yönünü değiştirmek. Böylece tekne, siz çaba harcamadan, kendiliğinden doğru yöne gider.
Biz de hayatımızda bazı şeyleri kendi gücümüzle değiştirmeye çalışırız. Bu bir süre işe yarayabilir, ama sonra yine eski halimize döneriz.
“Artık sigarayı bırakacağım, fazla yemeyeceğim ya da internette yanlış şeylere bakmayacağım” deriz.
Ama sadece irade gücüyle yapılan değişiklikler genellikle kalıcı olmaz. Bu, teknenin yönünü sadece kas gücümüzle değiştirmeye benzer.
Peki, hayatımızın yönünü kalıcı olarak değiştirmek için ne yapmalıyız?
Hayatımızdaki otomatik pilotu yeniden ayarlamamız gerekir.
Peki nedir bu otomatik pilot?
Düşünce tarzımızdır.
Önce düşünme şeklimiz değişmelidir; ancak o zaman davranışlarımız da değişecektir.
Kutsal Kitap şöyle der:
“Düşüncenizin yenilenmesiyle değişin.”
Romalılar 12:2
Tanrı, bizi içten dışa doğru değiştirir.
O’nun Sözü ve Ruhu, zihnimizi yeniler ve yavaş yavaş yeni bir yön belirler — özgürlüğe giden yönü.
Tanrı’nın bizi değiştirmesine nasıl izin veririz?
1. Değişim günden güne olur
Tanrı, bize bütün yılın ihtiyacını bir anda vermeyi vaat etmedi.
İsa öğrencilerine dua etmeyi öğretirken, “Bize bugün günlük ekmeğimizi ver” dedi. (Matta 6:11)
Yani her gün için O’na güvenmeyi öğrenmemizi istiyor.
Değişim bir anda gerçekleşmez.
Bir ömür süren alışkanlıklar bir günde kaybolmaz.
Ama Tanrı bize her gün için yeterli güç verir.
Yarınla ilgili kaygılanmamıza gerek yok — çünkü O, yarın da bizimle olacak.
Bazen şöyle dua edebiliriz:
“Rab, sadece bugün bana sabır ver.”
“Bugün öfkelenmemem için bana yardım et.”
“Bugün temiz düşüncelerle yaşamamı sağla.”
“Bugün umutsuz değil, umutlu olmamı öğret.”
Böyle yaptıkça değişim küçük ama kalıcı adımlarla gelir.
Bir fil tek lokmada yenmez — değişim de öyledir.
Tanrı bize her gün için bir lokmalık güç verir.
Her akşam, o gün kazandığın küçük zaferler için Tanrı’ya şükret.
2. Kendi gücüne değil, Tanrı’nın gücüne güven
Eğer irade gücümüz yeterli olsaydı, zaten değişmiş olurduk.
Ama gerçek şu ki, kalıcı değişim kendi gücümüzle değil, Tanrı’nın gücüyle mümkündür.
Pavlus şöyle diyor:
“Beni güçlendirenin aracılığıyla her şeyi yapabilirim.”
Filipililer 4:13
Rab, karakterimdeki zayıflıkları değiştirmem için bana yardım edebilir.
Kendini zayıf hissettiğinde, umudunu kaybetmek üzereyken ve her şey imkânsız görünüyorsa, sadece O’na dua et:
“Rab, kendi gücümle değişemeyeceğimi biliyorum,
ama beni değiştirmen için Sana güveniyorum.
Bana güç ver, yüreğimi yenile ve adımlarımı yönlendir.”
3. Kendi düşüncelerine değil, Tanrı’nın sözüne odaklan
Kutsal Kitap’ta binlerce vaat vardır. Bu sözler zihninize ve kalbinize işlerse, değişim başlar.
Zihnimiz, bir bahçe gibidir. Eğer boş bırakırsak, orada yabani otlar çıkar.
Ama iyi tohumlar ekerseniz, güzel meyveler verir.
Tanrı’nın Sözü, bu iyi tohumlardır.
Onu düzenli olarak okuduğumuzda, dinlediğimizde ve üzerinde düşündüğümüzde zihnimiz yenilenir ve içimizdeki “otomatik pilot” doğru yöne döner.
“Benim sözüm ruh ve yaşamdır.”
Yuhanna 6:63
Tanrı bizi değiştirmek isterken, Şeytan ve eski benliğimiz bizi eski düşüncelere çekmeye çalışır:
“Ben değersizim.”
“Bunu asla başaramam.”
“Tanrı beni artık kullanmaz.”
Ama Tanrı’nın gerçeği şöyle der:
“Sen benim sevgili çocuğumsun.”
“Benim için değerlisin.”
“Benimle her şeyi yapabilirsin.”
Eski yalanları tanıyıp reddettiğimizde, Tanrı’nın gerçeği zihnimizi yeniler ve içimizde umut doğar.
4. Olumsuza değil, iyiye odaklan
Kutsal Kitap şöyle der:
“Sonuç olarak, kardeşlerim, gerçek, saygıdeğer, doğru, pak, sevimli, hayranlık uyandıran, erdemli ve övülmeye değer ne varsa, onu düşünün.”
Filipililer 4:8
Hayatta neye odaklanırsan, o yönde ilerlersin.
Sürekli olumsuz şeyleri düşünürsen, iç dünyanı da karanlık yaparsın.
Mesela, “Kötü alışkanlığımı düşünmek istemiyorum” dersen, aslında yine o şeyi düşünmüş olursun.
Televizyonda uygunsuz bir program izliyorsan, sadece “Bakmayacağım” demezsin — kanalı değiştirirsin.
Zihnimizde de aynısı geçerlidir: düşünce kanalını değiştirmeliyiz.
Bunu nasıl yapabiliriz? Tanrı’nın Sözü’nü düşünerek.
Kutsal Kitap’taki vaatler bu konuda bize yardım eder.
Her hafta bir ayeti ezberlesen, bir yılda elliden fazla ayet kalbine yerleşir.
Bu ayetler, olumsuz düşünceler geldiğinde zihninin yönünü değiştirir.
Olumsuza değil, Tanrı’nın iyi planlarına odaklanın.
5. İyi hissetmeyi bekleme, doğruyu yap
“İçimden gelmiyor” diyerek beklersen asla değişemezsin.
Ama doğru olanı yaparsan, hislerin de zamanla değişir.
Gerçekte duygular davranışlarımızı değil, davranışlarımız duygularımızı şekillendirir.
Birine sevgi hissetmiyorsan bile, sevgiyle davran. Bir süre sonra sevgi hisleri kalbinde yeniden oluşur.
Değişim başta rahatsız hissettirebilir.
Çünkü yıllardır alıştığın yanlış davranışlar “normal” gelmeye başlamıştır.
Mesela işkolik biri, ilk kez işten zamanında çıkıp evine gittiğinde kendini huzursuz hissedebilir.
Çünkü “rahatlamak” artık yabancı bir duygudur.
Ama doğru olanı yapmaya devam ettikçe, iç dengesi yeniden kurulur.
Kutsal Ruh’un gücüyle doğru olanı yaptığında, O kalbini dönüştürür ve duyguların davranışlarınla uyumlu hale gelir.
“Kutsal Ruh’un yönetiminde yaşayın. O zaman benliğin tutkularını asla yerine getirmezsiniz.”
Galatyalılar 5:16
Yani değişimin sırrı, hisleri beklemekte değil — Ruh’un gücüyle doğruyu yapmaya devam etmektedir.
6. Sabırlı ol — değişim zaman alır
Gerçek değişim bir süreçtir, bir anda olmaz.
Bazen düşeceğiz, bazen hata yapacağız.
Ama Tanrı her seferinde bizi kaldırmak için oradadır.
Unutma: Tanrı seni her zaman seviyor.
Bir baba, üç yaşındaki çocuğundan on yedi yaşındaki gibi davranmasını beklemez.
Tanrı da senin attığın her adımı sevinçle izler.
Pes etme.
Tanrı seninle birlikte — sana gerekli olan gücü ve sabrı vermeye hazır.
Dua edin
Rab İsa,
Sana ihtiyacım olduğunu kabul ediyorum.
Hayatımda değişmesi gereken birçok alışkanlık, düşünce ve davranış var.
Ama biliyorum ki, bunu kendi gücümle başaramam.
Senin gücüne, senin lütfuna ihtiyacım var.Hayatımı yenile, düşüncelerimi değiştir, kalbimi dönüştür.
Yıllardır içimde yer etmiş yalanlara değil, senin gerçeklerine inanmak istiyorum. “Değişemezsin” diyen sesleri sustur ve bana umutla dolu bir zihin ver.İsa Mesih’in bana verdiği yeni kimliği benimsiyorum.
Ben senin çocuğunum — affedilmiş, kabul edilmiş, sevilen biriyim.Bana sabır ver, çünkü biliyorum ki değişim zaman alır.
Düştüğümde beni kaldır. Yorulduğumda bana güç ver.Her adımda seninle yürümek, istiyorum.
İsa’nın adıyla dua ediyorum. Amin.
Yazın
1. Hayatımda Tanrı’nın değiştirmesini istediğim hangi alışkanlıklar veya davranışlar var?
2. Olumsuz davranışlarımın kökeni ne olabilir? Bu alışkanlıklar ailemden mi, çevremden mi, yoksa kendi seçimlerimden mi geliyor?
3. Hangi olumsuz düşünceler beni sık sık etkiliyor?
4. Düşünce tarzımı değiştirmek için neler yapabilirim? Hangi adımları atmam gerekiyor?
5. Bugün Tanrı’ya “Evet” demek ve O’nun isteğini yaşamak için hangi küçük adımı atabilirsiniz? Bu adımı atmaya sizi motive eden şey nedir?